بعضی والدین می پرسند: «پسرم شروع به غان و غون کردن کرد، انگار میخواهد با من صحبت کند. متوجه شدم که از زبانش استفاده نمیکند. چه نوع تمرینات حرکتی دهانی کودکانهای باید انجام دهم؟» تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
آیا فکر میکنید فرزندتان در صحبت کردن مشکل دارد؟ بسیار خب، آرام باشید. اگر میبینید فرزندتان از بخشی از دهانش که باید استفاده کند استفاده نمیکند، به خصوص در حدود ۲ تا ۳ سالگی، باید او را توسط یک آسیبشناس گفتار ارزیابی کنید تا هرگونه اختلال حرکتی دهانی را رد کنید. مشکلات تلفظ تنها یکی از نشانههایی است که ممکن است نیاز به کمک داشته باشد.
خبر خوب این است که کودکی که غان و غون میکند، در تلاش برای برقراری ارتباط است. غان و غون کردن مقدمهای برای زبان است، بنابراین اگر فرزند شما این کار را انجام میدهد، در مسیر برقراری ارتباط بیشتر از طریق کلمات است.
اختلال حرکتی دهانی چیست؟
اختلالات حرکتی دهانی میتواند به سه دسته اصلی تقسیم شود:
آپراکسی دهانی یا کلامی
ناتوانی دهان در انجام کاری که مغز به آن دستور میدهد به دلیل مشکلات برنامهریزی حرکتی
دیسآرتری
ناتوانی در غذا خوردن ایمن یا صحبت کردن واضح به دلیل ضعف یا کندی عضلات تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
تأخیر در رشد عضلات برای غذا خوردن
علل اختلالات دهانی-حرکتی
اختلالات حرکتی دهان میتواند ناشی از برنامهریزی حرکتی نادرست عضلات دهان باشد – مغز پیامی را به عضلات دهان میفرستد، اما عضلات یا آن را دریافت نمیکنند یا آن را اشتباه تفسیر میکنند.
سپس عضلات حرکت نمیکنند یا به روش نادرستی حرکت میکنند و مدیریت غذا در دهان و تولید گفتار قابل فهم را دشوار میکنند.
برخی از کودکان ممکن است در به خاطر سپردن حرکات مشکل داشته باشند، که در نتیجه تولید خودکار صداها را دشوار میکند.
ضعف عضلات لبها، زبان یا فک میتواند یکی دیگر از دلایل باشد. اگر فرزند شما در حرکت قسمتهای خاصی از دهان خود مشکل دارد، به غذا خوردن او نیز توجه کنید.
اگر این یک مشکل واقعی باشد، آنها در جابجایی غذا در دهان خود مشکل خواهند داشت. اگر ضعف لب یا زبان داشته باشند، ممکن است در نوشیدن با نی نیز مشکل داشته باشند.تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
چرا تمرینات حرکتی دهانی مهم هستند؟
چرا کودکان حتی از گفتار رنج میبرند؟ این ممکن است به دلیل عضلات ضعیف یا ناهماهنگ دهانی اتفاق بیفتد. این امر به ویژه در کودکان مبتلا به اوتیسم، تأخیر گفتار و سایر اختلالات ارتباطی شایع است. رشد گفتار در اوتیسم معمولاً به تمرینات خاصی برای تقویت مهارتهای حرکتی دهانی نیاز دارد.
کاری که تمرینات حرکتی دهانی انجام میدهند عبارتند از:
- تقویت عضلات دهانی درگیر در گفتار.
- افزایش هماهنگی زبان، لبها و فک.
- افزایش ظرفیت تولید صداها به طور دقیق.
- کمک به جویدن و بلعیدن، زیرا این موارد با رشد گفتار مرتبط هستند.
بیایید در مورد برخی از تمرینات حرکتی دهانی موفق برای رشد گفتار بدانیم.
اول از همه، به خاطر داشته باشید که هر کودک متفاوت است و نیازهای او نیز متفاوت است. به همین دلیل است که آسیبشناسان برتر گفتار و زبان در مرکز توانبخشی ماهان یک رویکرد درمانی سفارشی با تمرینات هدفمند خاص برای رسیدگی به مشکلات گفتاری خاص کودک طراحی میکنند.تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
توسط گفتاردرمانگر ارزیابی شوید
اگر به اختلال حرکتی دهان مشکوک هستید، متخصص اطفال میتواند شما را به یک آسیبشناس گفتار و زبان (SLP) ارجاع دهد که میتواند به درستی فرزند شما را تشخیص دهد.
گفتاردرمانگر با شما مصاحبه میکند تا ببیند در خانه چه چیزی را مشاهده میکنید، اما همچنین ارزیابی از فرزندتان انجام میدهد.
این ارزیابی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
-بررسی علائم ضعف یا تون عضلانی پایین در لبها، فک و زبان.
-بررسی اینکه کودک چقدر میتواند حرکات دهان را با تقلید از اعمال غیرگفتاری مانند حرکت دادن زبان از یک طرف به طرف دیگر، لبخند زدن، اخم کردن و جمع کردن لبها هماهنگ کند.تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
-ارزیابی هماهنگی و توالی حرکات عضلات برای گفتار. آزمایش مهارتهای کودک در موقعیتهای «زندگی واقعی»، مانند لیسیدن آبنبات چوبی، و مقایسه این مهارتها با مهارتهای او در موقعیتهای «تظاهر» مانند تظاهر به لیسیدن آبنبات چوبی.
-اگر درمان توصیه شود، گفتاردرمانگر بر اساس ضعف فرزندتان، حرکات و تمریناتی را که میتوانید انجام دهید، به شما آموزش میدهد.
چند تمرین کاربردی دهانی-حرکتی برای وضوح گفتار که میتوانید در خانه امتحان کنید
در اینجا چهار فعالیت برای کودکان نوپا وجود دارد که شامل تلفظ و سایر تمرینات گفتاری است:
دمیدن حباب (تمرینات دمیدن)
دمیدن هوا باعث تقویت عضلات لبها و گونهها میشود. این به کودکانی که کنترل جریان هوا دارند کمک میکند تا تلفظ بهتری داشته باشند.
از حباب، سوت یا نی برای دمیدن کنترلشده استفاده کنید.
توپهای پنبهای را به عنوان یک بازی روی میز فوت کنید.
این تمرین برای ضعف لب و گونه است، اما سرگرمکننده است و بچهها بدون اینکه حتی بدانند که این یک درمان است، با حبابها بازی میکنند.
استفاده از نی برای نوشیدن (تمرینات تقویت لب)
این روش روی هر جنبهای از دهان کودک کار میکند. کودکان باید تا ۱ سالگی از لیوانهای نیدار استفاده کنند.
لبهای قوی تلفظ صحیح را تسهیل میکنند.
از کودک خود بخواهید یک قاشق یا چوب بستنی را بین لبهای خود قرار دهد.تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
شکلکهای خندهدار دربیاورید
از فرزندتان بخواهید در آینه نگاه کند و از چهرههای خندهدار تقلید کند. باز هم، این چهرهها به ضعفی که فرزند شما نشان میدهد بستگی دارد. همچنین تمرین تمرینات جویدن برای کودکان نوپا کمک خواهد کرد!حرکات گسترده لب، مانند لبخند زدن و جمع کردن را تشویق کنید.
آبنبات چوبی (تمرینات زبان)
بله، میتوان از آنها در درمان استفاده کرد. درمانگر از فرزندتان میخواهد که آبنبات چوبی یا آبنباتهای مختلف را با زبانش در موقعیتهای مختلف لیس بزند تا زبانش قوی شود. انجام تمرینات زبان برای گفتاردرمانی بسیار مهم است.یک زبان انعطافپذیر و قوی وضوح گفتار را افزایش میدهد.
همینطور از کودک خود بخواهید زبان خود را به بینی و چانه خود فشار دهد. او را تشویق کنید که زبان خود را از یک طرف به طرف دیگر حرکت دهد.
از بستنی یا آبنبات چوبی برای شروع تمرینات لیسیدن استفاده کنید.
فعالیتهای تقویت فک
یک فک ثابت حرکات کنترلشده گفتار را تسهیل میکند. از کودک خود بخواهید غذاهای سفت مانند هویج یا سیب را بجود.
یک بازی “باز و بسته کردن فک” را جلوی آینه انجام دهید.تقویت حرکات زبان دهان اختلال تلفظ گفتاردرمانی شمشیری
ماساژ و تحریک صورت
کودکانی که تون عضلانی پایینی دارند میتوانند از ماساژ ملایم صورت بهرهمند شوند زیرا میتواند آگاهی و کنترل را افزایش دهد.
گونهها و لبها را به آرامی با یک پارچه نرم مالش دهید. با ضربه زدن یا اعمال فشار سبک در اطراف دهان، ورودی حسی بدهید.
نمونه هایی از تمرینات گفتاردرمانی کلینیک توانبخشی ماهان توسط گفتاردرمانگر کودک جهت اصلاح تلفظ صدای “ر” 
بیشتر بدانیم
-اختلال تلفظ : تمرینات گفتار درمانی برای کودکان در خانه
تمرینات عالی و کاربردی دهانی حرکتی توسط گفتاردرمانگران مجرب در زمینه کار با کودکان دچار مشکلات تلفظ و بیانی ، اختلال تولید ، اختلالات تاخیر گفتاری ، اتیسم ، لکنت و … در مرکز توانبخشی ماهان در جنوب غرب تهران با بهترین کیفیت انجام می پذیرد.
جهت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان مشکلات تلفظ کودکان و یا رزرو نوبت با گفتار درمانگران مرکز با شماره های ذیل تماس حاصل فرمایید :
